Của bền hơn người, báu làm gì?


Thỉnh thoảng, sử dụng vài món đồ mà mẹ để lại, tôi thường chua chát hỏi: “Sao mày bền thế, bền hơn người?”.

Sau khi mẹ mất khoảng hơn một tháng, một buổi sáng thức dậy trên cái giường của mẹ, tình cờ lúc cuốn màn, tôi nhìn thấy cái lược của mẹ nằm dưới chiếu. Đó là cái lược bằng sừng trâu lên nước màu ngà rất đẹp mà tôi đã tặng mẹ nhiều năm rồi. Khi trở thành nhà báo, một thú vui của tôi là mua sắm quà cho mẹ và những người thân. Trong những chuyến đi khảo sát thực tế thị trường, tôi học được nhiều bài học, trong đó có việc biết lược sừng là loại lược tốt nhất dành cho tóc. Mẹ tôi luôn để tóc dài, bà thích chải tóc bằng chiếc lược sừng đó. Thế nhưng, vì bà thích cái lược đó, bà cho rằng nó có giá trị nên mỗi lần đi đâu ra khỏi nhà, bà không bao giờ mang theo. Trong những tháng cuối cùng của mẹ, bà thường phải vào bệnh viện điều trị giảm đau. Tôi vẫn thường chải tóc cho mẹ trong những ngày đó nhưng không bao giờ tìm thấy cái lược sừng trong túi xách của mẹ. Luôn luôn chỉ là cái lược nhựa màu đen giá vài ngàn. Khi hỏi thì bà bảo bà sợ mang vào bệnh viện sẽ bị mất.
Và không chỉ có cái lược. Trong cái tủ của bà, còn rất nhiều những thứ quà tặng khác của tôi mà bà ít khi (hoặc chưa) sử dụng: cái khăn vuông đội đầu 100% tơ tằm màu xanh pha vàng nâu rất đẹp, cái ví da, những xấp vải còn mới nguyên, cái áo dài bằng lụa tơ tằm Thượng Hải, chuỗi ngọc trai…Mẹ của tôi, bà luôn luôn tiết kiệm đến mức dè sẻn ngay với bản thân mình, chỉ vì bà đã từng có một tuổi thơ nghèo khó và vất vả. Tất cả những thứ đồ đạc đã từng sử dụng qua, dù đã có đồ mới thay thế, bà vẫn cất giữ như một báu vật, chứ không bao giờ chịu bán rẻ hay tặng cho ai. Bà có một nhà kho chứa những vật dụng cũ, trong đó có cả những cuốn tạp chí, sách, truyện tranh…mà các con và cháu mang về. Khi bà kêu người bán ve chai, thì họ thật khó thương lượng được với bà.

Tôi hoàn toàn khác với bà. Tôi chỉ giữ lại vài kỷ vật có liên quan đến một đoạn đời nào đó của mình hoặc vài quà tặng của bạn quý, còn lại cái gì không dùng đến hoặc không thích hợp với tôi (dù còn mới nguyên) tôi cũng đem chia hết, đó cũng là một thú vui. Từ hơn 10 năm trước, gian bếp của tôi có đầy đủ máy móc hỗ trợ như lò vi ba (kiêm nướng), máy đánh trứng, máy xay đa năng, thậm chí cả máy vắt cam, máy xay đá. Bây giờ thì những thứ đó ở nhà người khác rồi, tôi ngán ngẩm khi phải mang nó về nhà mới không phải vì nó đã cũ mà đơn giản chỉ vì thấy không cần nữa. Khi nhìn những vật dụng nhà bếp mới đẹp đẽ, tiện nghi hơn quảng cáo mỗi ngày, tôi thờ ơ và không bao giờ nghĩ đến việc mua chúng. Ngay cả khi cái ấm điện thường sử dụng bị hỏng, tôi cũng không nghĩ đến việc sắm cái mới, thế mà việc làm bếp của tôi cũng OK, chả có làm sao cả.

Một đứa anh họ của Misa, khi 18 tuổi đã tiếc nuối nói với Misa như thế này: “Ngày còn bé, có đồ chơi mới anh đều cất đi để ngắm chứ không bao giờ chơi, Misa đừng giống anh”. Khỏi cần nói, Misa và Ben đều tháo ngay món đồ chơi mới mua khi về nhà và háo hức khám phá ngay, chứ không bao giờ cất vào tủ để ngắm giống ông anh họ. Thằng bé đó có một tủ kính đầy ắp những món đồ chơi …chưa bao giờ chơi. Vì tiếc của, hắn cũng không cho thằng em họ nào được rờ đến hay chơi cùng. Khi lớn lên, đủ hiểu biết để tiếc nuối, hắn cũng không đem cho ai. Yêu của cải đã thành một tính cách của gia đình hắn. Mẹ hắn, dù rất giàu có, vào cuối thập niên 80 khi cho em trai mượn chiếc xe Honda để đi chơi cùng bạn gái đã lồng lên vì sợ mất xe khi thằng em vi vu đến nửa đêm mới bò về nhà. Dù gia đình hắn ở biệt thự, bà ngoại hắn vẫn sử dụng những cái chậu nhựa xỉn màu và cáu bẩn, những chiếc nồi gang…. mua từ mấy chục năm trước, không đếm xỉa gì đến việc sử dụng chúng có an toàn và vệ sinh không nữa. Đó không phải là tiết kiệm, mà là sự yêu quý của cải đến mức không rời bỏ được nó.

Vốn tính rộng rãi (và có phần hoang phí – như mẹ tôi vẫn thường mắng), thế mà sau khi mẹ mất, mỗi lần định mua cái gì đó, tôi luôn nhớ đến mẹ và tự hỏi đi hỏi lại: Mình có thật sự cần thiết có nó không? Đem nó về nhà để ở đâu? Tôi đâm ra tiết kiệm hơn và không còn “những cơn điên mua sắm” như trước đây. Khi đã thích một cái áo hay cái quần (hoặc vì nó gắn bó với kỷ niệm nào đấy) thì dù nó cũ mèm, hết thời trang, thậm chí còn bị vá, tôi cũng không ngại mặc. Mặt khác, cách hành xử của tôi với đồ đạc cũng đổi khác sau khi Ben mất. Trước kia, mỗi lần sắm sửa cái gì mới, tôi thường có mục đích dành cho một dịp nào đó, đúng dịp mới lấy ra xài. Thế nhưng, nay tôi bắt chước Ben, không bao giờ để dành thứ gì mới mua nữa: quần áo mới, giày mới, chén dĩa mới…mua về là dùng ngay, không có dịp thì …tạo ra dịp. Tôi cũng không nâng niu bất cứ thứ đồ đạc nào nữa. Chiếc xe máy tôi đi mỗi ngày bị bong tróc, trầy trụa do nhiều lần…bị té ngã nhưng tôi cũng kệ, chả bao giờ nghĩ đến việc đánh bóng, miễn nó phải sạch sẽ, luôn đầy xăng và không hư hỏng đèn/thắng/kèn là OK. Tôi nhìn tất cả đồ dùng và của cải như một phương tiện, cần thiết thì phải dùng chứ không quý báu lo sợ việc hỏng hóc hay trầy trụa, bong tróc, bởi tôi biết, sau khi tôi đã tan thành tro bụi thì những thứ của cải này vẫn còn sống bền vững!

Một đời ta, ba đời nó, báu làm gì?

Thanh Thủy

(Tháng 3/2012)

(Bài đã đăng trên SGGP thứ 7 ra ngày 5.5.2012)

Advertisements

2 thoughts on “Của bền hơn người, báu làm gì?

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s