Nên viết nhiều hơn những câu chuyện tử tế


Hai năm trở lại đây, đọc tin tức mỗi ngày trên các trang mạng luôn đem lại cảm giác nặng nề cho người đọc. Có quá nhiều chuyện đau lòng xảy ra trong xã hội, tóm gọn lại bằng ba từ “Cướp-Giết-Hiếp” mà chỉ cần một vụ xảy ra, trang mạng nào cũng đồng loạt đưa tin và khai thác từ “chân đến ngọn”.

song-tu-te 2

Người đọc khôn ngoan giờ đây chỉ dám lướt qua tiêu đề và không dám đọc nội dung bên trong. Những câu chuyện “người tốt việc tốt” chỉ còn là những đốm sáng lẻ loi trên các phương tiện truyền thông, trong đó phải kể đến sự lan truyền trên mạng xã hội mà phổ biến là facebook. Một hiện tượng nổi  bật mà ai cũng nhìn thấy là đang có quá nhiều những cảnh báo nạn cướp giật/lừa đảo/nguy cơ…. trong đời sống hàng ngày đang được dân mạng truyền tin cho nhau. Vì sao người Việt Nam lại có một môi trường sống hoang mang và sợ hãi như vậy?

Nhân Tuần lễ sống tử tế được khởi xướng bởi Viện nghiên cứu xã hội Kinh tế và Môi trường (iSEE) tại Hà Nội từ ngày 14/9-20/9/2014, tôi chỉ mơ ước một điều thôi là sẽ được đọc nhiều hơn những câu chuyện tử tế lan truyền trên các trang mạng, kể cả mạng xã hội.

Vào buổi chiều ngày 13/9, các trang mạng đồng loạt đưa tin về bé Đỗ Thị Kim Ngân 04 tuổi cư ngụ ở Bình Dương bị cha mẹ (có báo đưa tin mẹ và cha dượng) đánh đập đến bầm dập gương mặt và chấn thương não, đến mức những người hàng xóm bức xúc phải thông báo cho công an và đưa bé đi bệnh viện cấp cứu. Trong câu chuyện này (và câu chuyện của Hào Anh 14 tuổi bị chủ trại tôm ở Cà Mau đánh đập dã man vào năm 2010) thì người phát hiện trình báo cho công an chính là những người hàng xóm. Họ chính là những người tốt bụng, không bàng quan trước sự bất hạnh của đứa trẻ.  Và nếu không có những người này thì Hào Anh và cháu bé 04 tuổi ở Bình Dương kia có thể sẽ chết trong im lặng. Điều cần khai thác ở đây không phải chỉ là những mô tả chi tiết về sự dã man thú tính của vợ chồng chủ trại tôm hay cha mẹ đứa bé, mà chính là câu chuyện về lòng tốt của những người hàng xóm.

Vào đầu tháng 9/2014, tấm hình chụp một người đàn ông sửa chữa giày dép với tấm bảng “Sửa giày dép miễn phí cho người bán vé số, xe ôm, ba gác, xích lô, người thu gom rác” được cộng đồng mạng facebook chia sẻ với không ít thiện cảm. Sau đó, một số trang mạng cũng đến gặp chủ nhân của tấm bảng trên để thông tin chi tiết. Tuy nhiên, sức lan toả của bài viết về nhân vật – anh Lý Ngọc Bình, thợ sửa giày dép trên vĩa hè đường Huỳnh Văn Bánh, quận Phú Nhuận, người chủ của tấm bảng nêu trên – phải nói là chưa mạnh mẽ bằng thông tin về một điều xấu xa đang xảy ra trong xã hội! Đây có phải là đặc tính của con người – cái xấu sẽ lan truyền rộng rãi hơn cái tốt – hay là đặc tính của người Việt Nam?

Trước đó, dân mạng cũng truyền tin về những điều miễn phí chỉ có ở Đà Nẵng – thành phố mà nhiều người đánh giá là văn minh hơn Hà Nội và Sài Gòn, đó là: chữa bệnh ung thư, gửi xe ở các bệnh viện công….Trong những điều miễn phí đó, có câu chuyện về một điểm sửa xe ở ngã tư Hà Huy Tập – Điện Biên Phủ thuộc quận Thanh Khê hoàn toàn miễn phí cho học sinh và người tàn tật  đã 10 năm nay.

Sài Gòn là vùng đất hội tụ nhiều anh tài của đất nước phải chăng thiếu những câu chuyện về những con người tử tế tương tự như ở Đà Nẵng? Tôi tin là không thiếu. Ở đâu đó trong những con hẻm Sài Gòn, người dân vẫn sống với nhau một cách tử tế, chỉ có điều những điều đó quá đỗi bình thường – như một phần tính cách và cách ứng xử thường ngày của họ – nên không được thông tin trên các trang mạng chăng?

tradamienphi01

Thỉnh thoảng, đi trên các con đường ở Sài Gòn giữa trưa hè nắng gắt, tôi vẫn thấy những bình trà đá, những bình nước lạnh được đặt trên vỉa hè với hai chữ “Miễn phí”; hoặc nghe ai đó đi ngang qua nhắc nhở tôi nhớ “Gạt chống chân”. Đàng sau những hành động và lời nói đó phải là những người tử tế. Những kẻ xảo trá hay hung ác vẫn đầy dẫy nhưng một đất nước không thể tồn tại nếu thiếu những con người tử tế.

Sống tử tế thật ra không cần phải làm điều gì đó lớn lao vĩ đại. Đôi khi đó chỉ là một cụm từ “Cảm ơn” mà tôi thường xuyên nghe hành khách nói với người tài xế lái xe mỗi khi xuống một trạm bus ở thành phố Boston (bang Massachusett, Mỹ) nhưng lại chưa bao giờ nghe thấy trên các phương tiện công cộng ở Việt Nam. Trong cuộc sống, người Việt không có thói quen nói “Cảm ơn” hay “Làm ơn…”, nhưng đó là hai cụm từ được người Mỹ sử dụng phổ biến trong đời sống hàng ngày và đó là điều chúng ta cần học hỏi. Giữa sự điên đảo của xã hội hiện nay, chúng ta không chỉ cần viết nhiều hơn những câu chuyện về những con người sống tử tế mà hãy chỉ cho nhau cách sống tử tế. Đó mới chính là sứ mạng của thông tin!

Thanh Thuỷ

Đã đăng trên báo Thanh Niên ngày 14/9/2014

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s